De website van Arie Tromp

Protestantse Kerk in Nederland

• Eerste publieke tafel van de scriba: “Goede theologie moeten we toegankelijk maken”

  “Anders dan in de Verenigde Staten, erkennen we in Nederland dat er iets voorbij is. In Amerika zie je heimwee en angst. Die angst zouden wij volgens theoloog Edwin van Driel al overwonnen hebben”, aldus Van Ekris, “daardoor komt nieuwe creativiteit vrij.” De scriba vond het tafelgesprek dan ook interessant, aan-het-denken-zettend. “De rol van de kerk moet je niet devalueren”, zei Van Driel, “ze is juist een expressie van het heil. Christus brengt mensen samen; Hij verzamelt mensen die zeer verschillend zijn, rondom Hem, en vormt hen tot een gemeenschap. We zijn geneigd nogal pragmatisch over de kerk te denken, of ‘makerig’, alsof wij de kerk moeten redden of maken. Maar kijk eens met meer verwondering: Christus brengt ons samen en Hij trekt ook allerlei mensen in onze cultuur erbij.”

  Kees van Ekris ging op woensdag 24 juni in gesprek met onder meer theoloog Edwin van Driel (hoogleraar theologie in Pittsburgh (VS)) en collega’s uit de kerk. “We konden samen als theologen, medewerkers van de dienstenorganisatie en collega’s, een uur lang met elkaar theologiseren. Hierdoor ontstond even een gezamenlijke reflectie over een vraag waar we allemaal mee bezig zijn: wat betekent het om kerk te zijn in een post-seculiere samenleving?”

  Meer tafels

  Deze ontmoeting is de eerste in de reeks ‘tafels van de scriba’: inspiratiemomenten waarin de scriba met experts in gesprek gaat over thema’s die ertoe doen voor kerk en geloof. Deze eerste publieke tafel was een experiment, bedoeld om theologisch interessante ontmoetingen en gesprekken zo toegankelijk mogelijk te maken voor collega’s in de kerk. Volgens Van Ekris laten goede theologen dingen zien die we zelf niet zien: “Juist daarom is het zo belangrijk om ze in huis te halen. Goede theologie moeten we breed toegankelijk maken. We moeten een plek van theologische inspiratie bieden voor mensen die met dezelfde dingen bezig zijn, zodat we samen leren denken en debatteren.”

  Verschillende doelen

  De tafels van de scriba hebben verschillende doelen, aldus Van Ekris: “visievorming en beleid, theologische verdieping en de oefening in het gesprek en het debat.” Volgens de scriba is dat ook hard nodig: “Het is belangrijk dat er in de kerk plekken zijn waar op een waardige, inhoudelijke en, je zou bijna zeggen, conciliaire manier het theologisch gesprek wordt gevoerd over onze kerk en haar gestalte in onze tijd.”

  Vervolg

  De bedoeling is dat er nog veel verschillende soorten tafels zullen volgen. Soms zullen er grotere tafels zijn, breed aangekondigd en uitgezet. Andere keren zullen er besloten tafels zijn, wanneer spanningen hoog zijn en onderwerpen complex, maar wanneer er toch met elkaar gesproken moet worden. Daarnaast zullen er, net als afgelopen woensdag, ‘in-between’-tafels zijn: min of meer “toevallige” tafels met de scriba waar anderen bij aan kunnen sluiten.

• Kerk in Actie start noodhulp na aardbeving in Venezuela 

  De chaos is enorm: gebouwen zijn ingestort en reddingsteams zoeken onder moeilijke omstandigheden naar mensen die nog vastzitten. Families verkeren in angst en onzekerheid terwijl zij wachten op nieuws over hun geliefden. 

  Geef nu

  Groot tekort aan schoon drinkwater 

  Voor veel mensen veranderde het leven in enkele seconden. Huizen zijn zwaar beschadigd of volledig verwoest, waardoor gezinnen plotseling zonder onderdak zijn komen te zitten. Velen weten niet waar zij de komende nachten veilig kunnen doorbrengen. Daarnaast is er een groot tekort aan schoon drinkwater, voedsel en andere eerste levensbehoeften. 

  Situatie verergert 

  De aardbeving treft een land dat al in een uiterst kwetsbare situatie verkeert. Al vóór deze ramp hadden bijna 8 miljoen mensen in Venezuela humanitaire hulp nodig. De gevolgen van de aardbeving dreigen deze noodsituatie verder te verergeren. 

  Kerk in Actie komt samen met lokale partners direct in actie om hulp te bieden waar die het hardst nodig is. Via het noodhulpprogramma van Kerk in Actie worden getroffen gezinnen ondersteund met voedsel, schoon drinkwater, hygiëneproducten en andere essentiële hulpgoederen. 

  Help mee 

  Juist nu is snelle hulp van levensbelang. Met jouw gift kan Kerk in Actie helpen en perspectief bieden aan mensen die alles zijn kwijtgeraakt. Geef online via de onderstaande button of maak je bijdrage over via rekeningnummer NL89 ABNA 0457 457 457 onder vermelding van ‘Noodhulp Kerk in Actie’. Dank voor jouw gift! 

  Geef nu

  NB: Voor een noodhulpcollecte in de kerk zijn een collecteafkondiging, kerkbladbericht, collectesheet en een filmpje beschikbaar.

• Collecterooster Protestantse Kerk/Kerk in Actie 2027 is uit!

  Het collecterooster sluit aan bij het jaarthema van de Protestantse Kerk voor 2026/2027: ‘Beweeg mee! Kerk-zijn in het krachtenveld van Christus’. Dit thema nodigt gemeenten uit om niet stil te blijven staan, maar actief deel te nemen aan wat God doet in de wereld. Collecteren is daarin meer dan een financiële bijdrage: het is een concrete manier om geloof, vertrouwen en verbondenheid uit te drukken. Door te geven, worden gemeenten onderdeel van een wereldwijde beweging van zorg en betrokkenheid. Zo zijn we samen kerk in actie.

  Breed palet aan projecten

  In het collecterooster 2027 staat opnieuw een breed scala aan projecten centraal. Gemeenten ondersteunen daarmee werk op het gebied van:

  • Noodhulp: zoals hulp aan ontheemden in Myanmar en Burkina Faso
  • Werelddiaconaat: bijvoorbeeld landbouwprojecten in Nepal en Guatemala
  • Zending: zoals ondersteuning van kerken in Marokko en Nicaragua
  • Binnenlands diaconaat: onder andere armoedebestrijding en hulp aan gevangenen in Nederland

  Daarnaast wordt er gecollecteerd voor doelen op het gebied van missionair werk, pastoraat en jonge generaties binnen de Protestantse Kerk.

  De projecten zijn zorgvuldig afgestemd op het kerkelijk jaar en op actuele thema’s. Zo wordt op Biddag (en rond Internationale Vrouwendag) gecollecteerd voor boerinnen in Ghana en rond Wereldvluchtelingendag voor kerkelijk werk onder migranten in Marokko.

  Wereldwijde verbondenheid

  Veel projecten laten zien hoe kerken wereldwijd van betekenis zijn voor hun omgeving. Of het nu gaat om jongeren die toekomstperspectief krijgen in Moldavië, vluchtelingen die worden opgevangen in Zuid-Soedan of kerken die hoop bieden in Oekraïne: overal speelt de lokale kerk een sleutelrol. Kenmerkend voor Kerk in ActieVerder lezenWat maakt Kerk in Actie uniek? is dat er altijd wordt samengewerkt met lokale kerken en organisaties. Daardoor is de hulp duurzaam en blijft deze ook bestaan nadat een project officieel is afgerond.

  Extra informatie per collecte

  Het landelijke collecterooster 2027 is bedoeld als handreiking voor diaconieën bij het samenstellen van hun eigen plaatselijke rooster. Bij elk project is duidelijke informatie beschikbaar, inclusief materialen zoals verhalen, foto’s en/of video’s.

  Gemeenten kunnen er ook voor kiezen zich extra te verbinden aan een actieland, om gedurende meerdere jaren betrokken te zijn bij specifieke projecten. In de brochure staan daarnaast tips voor een maximale collecteopbrengst, nuttige achtergrondinformatie en afdrachtgegevens.

  Samen verschil maken

  Diakenen, ZWO-commissies en kerkrentmeesters ontvangen het collecterooster 2027 automatisch; het is ook online beschikbaar. Extra exemplaren zijn te bestellen via de webwinkel.

  >> Bekijk het collecterooster op kerkinactie.nl/collecterooster.

   

• Belastingdienst scherpt regels voor ANBI’s aan

  Het volstaat dus niet om als gemeente of diaconie zomaar geld achter de hand te houden voor de zekerheid of voor de toekomst. Per reserve moet kunnen worden uitgelegd waarvoor het geld is bestemd. 

  Waarom is dit belangrijk? 

  Alle gemeenten en diaconieën van de Protestantse Kerk hebben een ANBI-status. Die biedt fiscale voordelen voor de gemeente, omdat giften aan de kerk vrij van schenkbelasting en erfstellingen vrij van erfbelasting mogen worden ontvangen. Voor giftgevers is het voordeel dat zij giftenaftrek kunnen krijgen.

  Aan die status zijn vanuit de overheid verplichtingen verbonden. Zo moet er dus voortaan een onderbouwing van reserves worden opgenomen in het beleidsplan en in de financiële administratie. De bewijslast hiervan ligt bij de gemeente of diaconie zelf. Een gemeente of diaconie die deze onderbouwing niet heeft, riskeert het verlies van de ANBI-status. 

  Richtlijn in de maak 

  In beginsel is iedere rechtspersoon binnen de Protestantse Kerk volledig zelf verantwoordelijk om te voldoen aan de ANBI-regels. Deze aanscherping komt van de Belastingdienst, niet van de landelijke kerk. 

  Vanuit de dienstenorganisatie, VKB Kerkrentmeesters, Federatie van Diaconieën en GCBB wordt er gewerkt aan een richtlijn die gemeenten en diaconieën praktische handvatten geeft voor een helder en verdedigbaar reserveringsbeleid dat voldoet aan de ANBI-regeling. Daarbij wordt ook bekeken in welke gevallen de Belastingdienst strenger lijkt te zijn dan de wet en hoe daarmee moet worden omgegaan. Het maken van de richtlijn vraagt om zorgvuldige afstemming. Op dit moment is nog niet bekend wanneer de richtlijn gereed is. 

  Wat kunnen gemeenten en diaconieën nu al doen? 

  Voorlopig kunnen gemeenten en diaconieën dit beleid afwachten. Desondanks kunnen zij zich intern al voorbereiden. Zij kunnen nu al beginnen door de reserves tegen het licht te houden: hoe groot zijn ze en kan per reserve worden uitgelegd wat de bestemming ervan is? 

  Als er nu al vragen zijn, is een gesprek met het CCBB een goede eerste stap. Ook kan informatie ingewonnen worden bij de VKB Kerkrentmeesters. En als er forse veranderingen plaatsvinden waarop de colleges zich moeten beraden, zoals het (her)bestemmen van vermogen of grote legaten voor de lange termijn, dan kan het raadzaam zijn al eerder advies in te winnen. 

• Aan tafel met de scriba en theoloog Edwin van Driel: "Jullie in Nederland zijn verder dan wij in Amerika"

  Edwin van Driel is hoogleraar theologie in Pittsburgh (VS). Zijn expertise: het floreren van christelijke gemeenschappen in een seculiere context. Kees van Ekris ontmoette hem twee jaar geleden, toen Van Driel met Amerikaanse theologiestudenten Nederland bezocht. "Hij zei me toen dat wij in Nederland volgens hem verder zijn dan zij in Amerika", vertelt Van Ekris. "Wij zijn op veel plekken door de secularisatie heengegaan, en hij ziet juist creativiteit en inventiviteit in onze kerk. Dat verraste me. Om me heen merk ik vaak negativiteit over onze kerk, ook in de kerk zelf. En nu hoorde ik een stem van buiten daar heel anders over denken. Dat boeide me."

  Wie is Edwin van Driel?

  Van Driel had een vormende invloed op de Britse theoloog Sam Wells, bekend van zijn denken over being with. In 2025 verscheen zijn boek The Incarnation as God's First Intention, over God die al vanaf het begin – en dus niet pas na de zondeval – mens wil worden. Dit voorjaar sprak hij voor de Zwitserse zusterkerk over de theologische betekenis van de kerk vandaag. Vooral daarover gaat het gesprek op 24 juni: wat is de spirituele en theologische betekenis van de kerk in onze postseculiere tijd?

  Naast Van Ekris en Van Driel zit ook Jan Martijn Abrahamse aan tafel, lector aan de Christelijke Hogeschool Ede en auteur van Verlangen naar het heilige.

  Tafels van de scriba

  Deze ontmoeting is onderdeel van de reeks 'tafels van de scriba': inspiratiemomenten waarin de scriba met experts in gesprek gaat over thema's die ertoe doen voor kerk en geloof. De tafels zijn bedoeld als instrument voor visievorming en beleidsontwikkeling, maar willen ook breder bijdragen aan inspiratie, netwerkvorming en een cultuur van reflectie en contemplatie binnen de kerk. In het najaar volgen meer tafels.

  Praktische informatie en aanmelden

  Het gesprek vindt plaats op woensdag 24 juni om 15.45 uur in de kapel van het dienstencentrum in Utrecht, duurt ongeveer een uur en de voertaal is Nederlands. Er is ruimte voor een beperkt aantal deelnemers. Laat weten of je interesse hebt om deze tafel bij te wonen. Je hoort dan zo snel mogelijk of je welkom bent!